مقدمه

بسیاری از افراد تصور می‌کنند کم شنوایی فقط باعث می‌شود صداها را ضعیف‌تر بشنوند؛ اما واقعیت این است که کاهش شنوایی درمان‌نشده می‌تواند روی سلامت مغز، روابط اجتماعی، سلامت روان و حتی کیفیت زندگی تأثیر بگذارد. هرچه درمان دیرتر آغاز شود، احتمال بروز مشکلات جدی‌تر افزایش پیدا می‌کند.

اگر مدتی است احساس می‌کنید صحبت دیگران را به سختی متوجه می‌شوید، مدام از اطرافیان می‌خواهید حرفشان را تکرار کنند یا صدای تلویزیون را بیشتر از قبل بلند می‌کنید، بهتر است این علائم را جدی بگیرید. تشخیص زودهنگام و انجام شنوایی سنجی می‌تواند از بسیاری از پیامدهای کم شنوایی پیشگیری کند.

۱. کم شنوایی خطر افت عملکرد مغز و زوال عقل را افزایش می‌دهد

امروزه پژوهش‌های متعددی نشان داده‌اند که بین کم شنوایی درمان‌نشده و کاهش عملکرد شناختی ارتباط وجود دارد. سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز کاهش شنوایی را یکی از عوامل خطر قابل اصلاح برای ابتلا به زوال عقل معرفی کرده است.

افرادی که دچار کم شنوایی هستند، معمولاً در مهارت‌هایی مانند موارد زیر عملکرد ضعیف‌تری دارند:

•  حافظه کاری
•  تمرکز
•  برنامه‌ریزی
•  تصمیم‌گیری
•  پردازش اطلاعات

تصویربرداری‌های مغزی نیز نشان می‌دهد که در افراد مبتلا به کم شنوایی، برخی نواحی مغز که مسئول پردازش گفتار و صدا هستند، سریع‌تر دچار تحلیل می‌شوند.

مطالعات مختلف نتایج قابل توجهی را گزارش کرده‌اند:

1. افراد مبتلا به کم شنوایی تا ۲۴ درصد بیشتر در معرض ابتلا به آلزایمر قرار دارند.
2.  اگر کاهش شنوایی در سنین ۴۵ تا ۶۵ سالگی ایجاد شود، این خطر بیشتر خواهد بود.
3. پژوهش‌های طولانی‌مدت نشان داده‌اند افرادی که از سمعک استفاده می‌کنند، حدود ۱۸ درصد کمتر در معرض زوال عقل قرار می‌گیرند.
4.  در یک مطالعه روی سالمندان استرالیایی، تنها پس از ۱۸ ماه استفاده از سمعک، بیش از ۹۷ درصد شرکت‌کنندگان بهبود قابل توجهی در حافظه، برنامه‌ریزی، سازماندهی اطلاعات و انجام وظایف روزانه نشان دادند.

۲. کم شنوایی باعث انزوای اجتماعی می‌شود

یکی از شایع‌ترین عوارض درمان نکردن کم شنوایی، فاصله گرفتن تدریجی از جمع‌های خانوادگی و دوستانه است.

وقتی شنیدن مکالمات دشوار می‌شود، بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند کمتر در مهمانی‌ها، جلسات کاری یا محیط‌های شلوغ حضور پیدا کنند. این تصمیم شاید در ابتدا ساده به نظر برسد، اما به مرور باعث کاهش تعاملات اجتماعی و احساس تنهایی می‌شود.

این موضوع فقط روی فرد کم‌شنوا اثر نمی‌گذارد؛ بلکه همسر، خانواده و دوستان نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. گاهی اطرافیان از حضور در جمع بدون شما منصرف می‌شوند و گاهی شما به تدریج از فعالیت‌های اجتماعی کنار می‌کشید.

تحقیقات نشان داده‌اند که انزوای اجتماعی با افزایش خطر بیماری‌های مختلف و حتی مرگ زودرس ارتباط دارد و کم شنوایی یکی از مهم‌ترین دلایل ایجاد این انزوا محسوب می‌شود.

۳. کم شنوایی احتمال افسردگی و اضطراب را افزایش می‌دهد

ارتباط بین کاهش شنوایی و مشکلات سلامت روان در مطالعات متعددی بررسی شده است.

بررسی‌های انجام‌شده روی بزرگسالان بالای ۵۰ سال نشان می‌دهد افرادی که کم شنوایی خود را درمان نمی‌کنند، بیشتر از کسانی که از سمعک استفاده می‌کنند، دچار افسردگی و اضطراب می‌شوند.

این اتفاق دلایل مختلفی دارد:

•  دشوار شدن برقراری ارتباط
• کاهش اعتمادبه‌نفس
•  استرس ناشی از شنیدن ناقص مکالمات
•  فاصله گرفتن از جمع‌های اجتماعی 
• احساس تنهایی و نادیده گرفته شدن

به همین دلیل، درمان به‌موقع کم شنوایی فقط به بهبود شنوایی کمک نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند کیفیت زندگی و سلامت روان را نیز بهبود ببخشد.

۴. کم شنوایی روابط خانوادگی و عاطفی را تحت فشار قرار می‌دهد

شاید تصور کنید تنها کسی که از کم شنوایی رنج می‌برد خود شما هستید؛ اما واقعیت این است که اعضای خانواده نیز هر روز با پیامدهای آن روبه‌رو می‌شوند.

وقتی اطرافیان مجبور می‌شوند بارها صحبت‌های خود را تکرار کنند یا همیشه صدای تلویزیون را بیش از حد بلند بشنوند، به مرور احساس خستگی و ناامیدی پیدا می‌کنند.

از طرف دیگر، ممکن است شریک زندگی شما تصور کند عمداً به صحبت‌های او توجه نمی‌کنید؛ در حالی که مشکل اصلی، کاهش شنوایی است.

این سوءتفاهم‌ها به مرور باعث کاهش کیفیت ارتباط، دلخوری و حتی اختلافات خانوادگی می‌شوند.

۵. احتمال سوءتفاهم در مکالمات بیشتر می‌شود

بسیاری از افراد مبتلا به کم شنوایی برای اینکه مجبور نباشند مدام درخواست تکرار کنند، فقط سر خود را به نشانه تأیید تکان می‌دهند؛ در حالی که بخش زیادی از صحبت‌ها را نشنیده‌اند.

این موضوع ممکن است باعث شود:

•  با موضوعی موافقت کنید که از آن اطلاع ندارید.
•  اطلاعات مهم را از دست بدهید.
• قولی بدهید که بعداً نتوانید به آن عمل کنید.
•  در محیط کار یا خانواده دچار سوءتفاهم شوید.

این اتفاقات به ظاهر کوچک، در طول زمان روی روابط شخصی و حرفه‌ای تأثیر قابل توجهی می‌گذارند.

۶. عملکرد شغلی و کیفیت زندگی کاهش پیدا می‌کند

وقتی شنیدن مکالمات دشوار شود، انجام بسیاری از فعالیت‌های روزمره نیز سخت‌تر خواهد شد.

افراد مبتلا به کم شنوایی ممکن است در جلسات کاری، تماس‌های تلفنی، کلاس‌های آموزشی یا حتی خرید روزانه بخشی از اطلاعات را از دست بدهند.

این شرایط می‌تواند باعث کاهش اعتمادبه‌نفس، افت عملکرد شغلی و کاهش کیفیت زندگی شود.

درمان زودهنگام، بسیاری از این مشکلات را قابل پیشگیری می‌کند

خبر خوب این است که بیشتر پیامدهای ناشی از کم شنوایی درمان‌نشده قابل پیشگیری یا کنترل هستند.

اگر کاهش شنوایی به موقع تشخیص داده شود، استفاده از روش‌های درمانی مناسب و در صورت نیاز سمعک می‌تواند:

•  درک گفتار را بهبود دهد.
•  ارتباط با خانواده و دوستان را آسان‌تر کند.
• احتمال انزوای اجتماعی را کاهش دهد.
• عملکرد شناختی را حفظ کند.
• کیفیت زندگی را به شکل محسوسی افزایش دهد.

نتیجه‌گیری

کم شنوایی فقط یک مشکل مربوط به گوش نیست؛ بلکه می‌تواند روی مغز، حافظه، روابط خانوادگی، سلامت روان و کیفیت زندگی شما اثر بگذارد. هرچه درمان را بیشتر به تعویق بیندازید، احتمال بروز این پیامدها افزایش پیدا می‌کند.

اگر احساس می‌کنید شنیدن مکالمات برایتان دشوار شده یا اطرافیان مدام به شما می‌گویند صدای تلویزیون را زیاد کرده‌اید، این علائم را نادیده نگیرید. انجام شنوایی سنجی تخصصی اولین قدم برای حفظ سلامت شنوایی و پیشگیری از عوارض بلندمدت کم شنوایی است.

همین امروز وضعیت شنوایی خود را در کلینیک شنوایی سنجی و سمعک شنو در شرق تهران بررسی کنید تا از مشکلاتی که ممکن است در آینده ایجاد شوند، پیشگیری کنید.

منبع: samaksheno.com

کم شنوایی همیشه قابل پیشگیری نیست. برای مثال، کاهش شنوایی ناشی از افزایش سن بخشی از روند طبیعی زندگی محسوب می‌شود. اما در بسیاری از موارد، به‌ویژه زمانی که گوش برای مدت طولانی در معرض صداهای بلند قرار می‌گیرد، می‌توان از آسیب شنوایی جلوگیری کرد.

با رعایت چند نکته ساده می‌توانید از سلامت شنوایی خود محافظت کنید و احتمال بروز کم شنوایی را کاهش دهید.

۱. تا حد امکان از صداهای بلند دوری کنید

مؤثرترین راه برای جلوگیری از کم شنوایی ناشی از صدا، کاهش تماس با محیط‌های پر سر و صدا است. اگر شدت صدا بیش از حد باشد، سلول‌های حساس گوش داخلی به مرور آسیب می‌بینند و این آسیب معمولاً برگشت‌پذیر نیست.

اگر یکی از شرایط زیر را تجربه می‌کنید، احتمال دارد شدت صدا برای گوش شما خطرناک باشد:

* برای صحبت کردن مجبور می‌شوید صدای خود را بلند کنید.

* صدای فردی که کنار شما ایستاده است را به‌خوبی نمی‌شنوید.

* پس از ترک محیط، احساس زنگ زدن یا سوت کشیدن گوش دارید.

شدت صدا با واحد دسی‌بل (dB) اندازه‌گیری می‌شود. هرچه عدد دسی‌بل بیشتر باشد، خطر آسیب به شنوایی نیز افزایش پیدا می‌کند. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صداهای بالاتر از ۸۵ دسی‌بل می‌تواند باعث کم شنوایی شود.

نمونه‌ای از شدت صداهای رایج عبارت‌اند از:

* پچ‌پچ کردن: حدود ۳۰ دسی‌بل

* گفت‌وگوی معمولی: حدود ۶۰ دسی‌بل

* ترافیک شلوغ: ۷۰ تا ۸۵ دسی‌بل

* صدای موتورسیکلت: حدود ۹۰ دسی‌بل

* موسیقی با حداکثر صدای هدفون: ۱۰۰ تا ۱۱۰ دسی‌بل

* صدای برخاستن هواپیما: حدود ۱۲۰ دسی‌بل

امروزه بسیاری از تلفن‌های همراه و اپلیکیشن‌های اندازه‌گیری صدا، امکان بررسی تقریبی شدت نویز محیط را فراهم می‌کنند. البته برای دستیابی به نتایج دقیق، باید از برنامه‌های معتبر و کالیبره‌شده استفاده کنید.

۲. هنگام استفاده از هدفون از شنوایی خود محافظت کنید

گوش دادن به موسیقی با صدای بلند از طریق هدفون یا هندزفری، یکی از مهم‌ترین دلایل کم شنوایی ناشی از صدا، به‌ویژه در جوانان است.

برای کاهش خطر آسیب شنوایی این توصیه‌ها را رعایت کنید:

* از هدفون‌های دارای قابلیت حذف نویز (Noise Cancelling) استفاده کنید تا نیازی به افزایش بیش از حد صدا نداشته باشید.

* فقط تا حدی صدا را زیاد کنید که موسیقی را واضح و راحت بشنوید.

* حجم صدا را بیشتر از ۶۰ درصد حداکثر توان دستگاه قرار ندهید.

* در صورت امکان، قابلیت محدود کردن حداکثر صدا را در گوشی یا پخش‌کننده موسیقی فعال کنید.

* بیش از یک ساعت به‌صورت مداوم از هدفون استفاده نکنید و بعد از هر ساعت، حداقل ۵ دقیقه به گوش‌های خود استراحت دهید.

حتی کاهش چند درجه‌ای ولوم موسیقی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در حفظ سلامت شنوایی داشته باشد.

۳. در محیط‌های پر سر و صدا از گوش‌های خود محافظت کنید

کنسرت‌ها، مسابقات ورزشی، جشن‌ها و سایر محیط‌های شلوغ می‌توانند شنوایی شما را در معرض خطر قرار دهند.

برای محافظت از گوش در این شرایط:

* تا حد امکان از بلندگوها و منابع اصلی تولید صدا فاصله بگیرید.

* هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه برای چند دقیقه از محیط پر سر و صدا خارج شوید تا گوش‌ها استراحت کنند.

* پس از قرار گرفتن در معرض صدای بلند، حدود ۱۸ ساعت به سیستم شنوایی فرصت دهید تا بازیابی شود و از حضور دوباره در محیط‌های پر سر و صدا خودداری کنید.

* از گوشی‌های محافظ شنوایی (Earplug) استفاده کنید. مدل‌های مخصوص موسیقی، شدت صدا را کاهش می‌دهند اما کیفیت موسیقی را حفظ می‌کنند.

۴. در محیط کار نکات ایمنی شنوایی را رعایت کنید

اگر در محیط‌های صنعتی، کارگاه‌ها، کارخانه‌ها یا هر محل پر سر و صدای دیگری فعالیت می‌کنید، باید از تجهیزات محافظ شنوایی استفاده کنید.

کارفرما نیز وظیفه دارد شرایط ایمنی را برای کارکنان فراهم کند. این اقدامات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• استفاده از دستگاه‌های کم‌صداتر در صورت امکان

• کاهش مدت زمان حضور کارکنان در محیط‌های پر سر و صدا

• در اختیار قرار دادن وسایل محافظ شنوایی مانند Earplug یا Earmuff

• آموزش کارکنان درباره نحوه صحیح استفاده از تجهیزات محافظ شنوایی

رعایت این نکات می‌تواند خطر کم شنوایی شغلی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

۵. شنوایی خود را به‌صورت منظم بررسی کنید

اگر احساس می‌کنید قدرت شنوایی شما کاهش پیدا کرده یا در معرض صداهای بلند قرار دارید، بهتر است هرچه زودتر برای انجام تست شنوایی به شنوایی‌شناس مراجعه کنید.

تشخیص زودهنگام مشکلات شنوایی، فرصت بیشتری برای درمان یا کنترل روند کاهش شنوایی فراهم می‌کند.

افرادی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، بهتر است به‌صورت دوره‌ای وضعیت شنوایی خود را بررسی کنند. این گروه شامل افراد زیر می‌شود:

* موسیقی‌دانان

* دی‌جی‌ها

* کارکنان کارخانه‌ها و کارگاه‌های صنعتی

* کارکنان فرودگاه‌ها

* نیروهای نظامی

* افرادی که به‌طور مداوم از ابزارهای پر سر و صدا استفاده می‌کنند

برای این افراد، انجام تست شنوایی  در مرکز شنو سالی یک بار می‌تواند به تشخیص زودهنگام آسیب‌های شنوایی و جلوگیری از پیشرفت آن کمک کند.

منبع: www.samaksheno.com